Ik geef lucht

En het

Krijgt een kleurtje

De warmte

Bijna tastbaar

Maar toch

De wolkenvelden

Ze zijn vrij

En ik geef je

Hun verbeelding

Opgedragen aan tante Ciska († 25-06-2011)

© 27 maart 2011, M.J. van Poorten

Rust. Geen verkeer, geen drukte, geen media (tv, radio, internet). Joia is een verblijfplaats die is gelegen op een heuvel in Montbel. Je kunt er slapen, lezen en eten en daarnaast worden er activiteiten georganiseerd. In mijn geval is dat dus yoga. Vanaf de aankomst op Joia is het rustig in mijn hoofd, alle innerlijke stemmen worden stil. Heerlijk. Simpelweg rust. Vandaar ook die foto van een bankje met uitzicht op het meer van Montbel. Geen wilde en opvallende dingen te zien, maar gewoon de natuur.

Een week lang vegetarisch eten ging me erg moeilijk af. Maar ik heb wel het idee dat mijn lichaam daar door dat eten gezuiverd is. En mijn geest door de yoga, want als alle stemmetjes in je hoofd weg zijn, voel je je bijna wel verlicht.

 
De wandeling naar de burcht in Montsegur was ook een goede oefening om het hoofd leeg te maken. We gingen namelijk alleen op stap. Ik heb aantekeningen gemaakt van wat er tijdens het wandelen in mij omging en wat blijkt: slechts dingen die te maken hebben met het hier en nu. Aan het begin had ik nog last van prestatiedwang. Ik moet en ik zal de eerste zijn die in Montsegur aankomt! Aan het einde steekt die dwang nog een keertje op (dat terwijl ik voorop liep) en bijna dender ik het eerste uitzicht op de burcht voorbij. Totdat er een donderslag klinkt. Ik kijk op en zie de burcht liggen! Als ik dan verder loop en naar de burcht blijf kijken, lijkt ie opeens wel in de hemel te liggen! Ik begrijp meteen waarom de katharen zich daar veilig waanden. Al belegeren duizenden soldaten de burcht, ze moeten allemaal via dezelfde kronkelige steile weg naar boven. In de burcht kun je ze daarom net zolang tegenhouden, totdat je zelf wel naar beneden komt omdat het voedsel op is. Tot zover kan ik dus nog wel begrijpen dat de katharen zich destijds "vrijwillig" overgaven. Toen de katharen destijds naar beneden kwamen, schenen ze echter direct te zijn doorgelopen naar de brandstapel omdat ze hun geloof niet wilden afzweren. Dat begrijp ik dan weer niet. Ik heb ook niets om af te zweren trouwens.

Waar en wanneer is dat hier en nu dan?, aldus Loesje. Eind april 2011 was dat voor mij in Montbel en Montsegur. Waar o waar zal het vanaf nu zijn? 

De plaats waar ik mijn retraite ga doorbrengen (Joia, Montbel – Zuid-Frankrijk), is gelegen in het zgn. Katharenland. Van de 12e eeuw tot het begin van de 14e eeuw was daar een christelijke groepering gevestigd, die zich afzette tegen het geestelijk verval en het streven naar wereldlijke macht van de rooms-katholieke kerk. Deze groepering, die zichzelf bons chrétiens (goede chistenen) noemden, kreeg van de rk-kerk de scheldnaam katharen mee, omdat ze volgens de katholieken het achterwerk kussen van een catus (= kat). Met catus werd verwezen naar de duivel (Lucifer), die destijds vaak werd gesymboliseerd als een kat. Vermoedelijk werd het woord kathaar later weer verbasterd tot ketter.

De katharen geloofden dat de God die het goede had geschapen niet tevens verantwoordelijk kon zijn voor het kwaad in de wereld. Naast de schepper van en heerser over de spirituele wereld van licht en schoonheid (God) zou er nog een tweede macht bestaan: Satan, de heerser van de slechte, materiële wereld met de katholieke kerk en haar pracht en praal als zijn synagoge. Met deze opvatting stonden ze haaks op de opvatting van de katholieken, die stelden dat hemel en aarde, het onzichtbare en het zichtbare, geschapen zijn door één God. De rk-kerk zag het katharisme als zo'n grote bedreiging dat ze opriep tot een kruistocht om de religie uit te bannen. 

 MICHELANGELO: Het laatste oordeel

Voor de Katharen was het zaak zich te onderwerpen aan de God van het Licht en zich verre te houden van de God van de Duisternis. Hiertoe moesten zij afstand doen van alle aardse bezittingen en celibatair leven. Niet alleen mochten zij zich niet voortplanten, maar ook mochten zij geen producten van voortplanting eten (vlees, eieren, melk, boter en kaas). Zo bezien heb ik dus nog mazzel dat ik tijdens mijn retraite vegetarisch eten krijg voorgeschoteld, want veganistische kost had meer in de traditie van de katharen gelegen. De katharen aten overigens wel koudbloedige vissen, want ze dachten dat die zich via het water voortplanten. Zouden die hippe vegetariërs van nu, die geen vlees eten maar wel vis, zich soms in de geschiedens van het katharisme hebben verdiept? Haha, gesnapt !

De katharen hadden een burcht op Montségur (Mons Securus = Veilige Berg), die beschouwd kon worden als 'hun Vaticaan'. Deze burcht werd in 1232 belaagd door een leger van circa 10.000 kruisridders. De katharen die de burcht verdedigden wisten 10 maanden stand te houden, voordat ze zich overgaven. Bij de overgave werd de katharen amnestie geboden, als ze hun geloof afzworen. De meeste katharen waren hiertoe niet bereid en belandden op de brandstapel. De val van Montségur betekende het einde van het kathaarse verzet. Aan het begin van de 14e eeuw hebben de katholieken uiteindelijk met hun inquisitie het katharisme weten uit te roeien. Montségur ga ik tijdens mijn retraite ook een bezoekje brengen. De burcht van de katharen zal ik daar niet meer aantreffen, die werd met de grond gelijk gemaakt. Nu kun je nog de garnizoensburcht bezoeken, die in 1245 door Guy de Lévis op die plek werd gebouwd ter ere van de Franse Koning Louise IX.

Bron: Het land der katharen: een historische reisgids, Ankie Nolen, 2004

Om uit te vinden waar het fenoneem retraite vandaan komt, moest ik offline en mijn encyclopedie induiken. Wat blijkt: de retraite deed zijn intrede vanaf de 16e eeuw binnen de Rooms-Katholieke kerk. Een retraite werd toen voorgeschreven voor het ontvangen van de heilige wijdingen en het afleggen van de kloostergeloften. De heilige Ignatius van Loyola (1491-1556) heeft er een methodische handleiding voor geschreven: Exercitia spiritualia (Geestelijke oefeningen). Die exercitia hebben als doel om de mens te voeren tot bekering en het in dienst treden van Koning Christus.

Ook de yogi kennen een soort handleiding voor een retraite: Bhagavad Gîtâ (Lied van de Heer). Dit is veel ouder, het dateert al uit een tijd dat Christus nog geeneens bestond. Informatie hierover kun je echter wel online vinden (bijvoorbeeld op wikipedia). Volgens de overlevering werd de Gîtâ rond 1500 voor Christus gedicteerd door de wijze Vyasa. Het doel van de Gîtâ is om de mensheid te verlossen van de metafysische onwetendheid waarin haar bestaan verkeert; leer de geest en daarmee de zintuigen te beheersen in plaats erdoor beheerst te worden. Hieronder zie je een prent die vaak met de Gîtâ gepaard gaat, vreemd genoeg met daarop vijf paarden afgebeeld. Het is aannemelijk dat de paarden de zintuigen zouden moeten verbeelden en dan hadden het er uiteraard vijf moeten zijn. Hoe dan ook: hou de paarden / de zintuigen in bedwang en je krijgt er het universele, goddelijke in jezelf voor terug!

Eind april ga ik in retraite. Voila. Geen flauw benul waar ik me in begeef. Het enige dat ik weet is dat mijn yogaleraar het programma voor de retraite leidt. Een beetje angst voor het terugtrekken (= de vertaling van het Franse zelfstandig naamwoord 'la retraite') had ik aanvankelijk wel. Na wat wikken en wegen bleef er uiteindelijk maar één angst over: een week lang vegetarisch eten. Dat wordt een uitdaging. De rest van het programma kan me niet meer bang maken, dat wordt dus een ervaring.

De omgeving waar het zich allemaal plaatsvindt, ziet er in ieder geval heel idyllisch uit. Dat is het plaatsje Montbel, dat ligt aan de voet van de Pyreneeën in Zuid-Frankrijk.

Maar eh … wat is dat nou precies, een retraite? Waar komt dat vandaan? Wat is het doel? 

De komende weken ga ik op onderzoek uit!

Het is toch duidelijk

Kijk om je heen

Het zijn net mensen

Al zie je het niet meteen

Het is toch duidelijk

De aarde is niet van steen

Als zelfs een zandkorrel je niet opvalt

Waar gaan je gedachten dan heen?

Het is toch duidelijk

Lang leve de lol

Als er geen ruimte is

Dan is het vol!

MANET: A bar at the Folies Bergère

© 12 november 2010, M.J. van Poorten

Nee ik ben niet aardig

Zo onzeker minderwaardig

Ik voel de macht

Die naar me lacht

Omdat ik overheers

IK SCHREEUW!!!

Zie mij hier

Fantastisch zijn!

Maar diep van binnen

Nee ik ben niet aardig

Zo onzeker minderwaardig

Ik heb geen gevoel

Dit is mijn doel

Want ik ben hardleers

LUISTER TOCH!

Hier spreekt

De macht van arrogantie

Waar is het besef

Zacht zijn is pas lef

Je houdt je rug recht

Als je met je hart vecht

Voor wat je waard bent

© 11 november 2010, M.J. van Poorten

 
 
Wie ik ben?

Wat geeft het

Wij weten

Wie jij moet zijn

Dit beeld

Dat ben jij!

Anders

Mag jij niet zijn

Jij luistert

Wij vertellen

Luisteren is

Van ons

Naar ons

Jij bent lijdend

Maar ik leid

Mijn eigen ik

Ik ken mij

Jullie geven niet

Ik ben

Anders

De beste

Voor mij!

© 10 november 2010, M.J. van Poorten

Het darmonderzoek vrijdag 16 september heeft niets opgeleverd en de biopsie die de arts toen heeft genomen evenmin. Oftewel: het blijft een mysterie wat ik verleden jaar in India heb opgelopen en het probleem met de ontlasting blijft ook. Ik heb een prikkelbaar darmsyndroom, wat je volgens mij hebt zodra ze het niet meer weten. De komende maanden mag ik Metamucil blijven slikken en kan ik maar het beste een dieet met daarin veel vezels volgen. Ik heb wel voor wat afleiding gezorgd de komende weken, waar mijn aandacht meer naar uitgaat: ik heb zo hard gehoest dat ik een rib gekneusd heb. Weer eens wat anders dan die poepverhalen, ja toch .

Vandaag mag ik me voorbereiden op een darmonderzoek morgen. Ruim een jaar na mijn reis naar India zijn mijn darmen nog steeds niet in orde. Hoog tijd dus dat ze eens goed onderzocht worden. Volgens sommigen zou ik niet weten wat me overkomt vandaag, zo erg, met al die middeltjes die ik in moet nemen om mijn darmen door te spoelen. Ik kan jullie vertellen: ik ben er niet van onder de indruk. Wat me vandaag overkomt staat in geen verhouding met de helse pijnen die ik zomer 2009 in India heb mogen doorstaan. Appeltje eitje dus … hoewel: nou moet ik niet over eten beginnen, want ik heb wel honger intussen! Ben benieuwd of ze morgen nog wat vinden in mijn darmen.